Stadsgesprek #31 Ellen van Eeden en Martha Swinkels van Cybersoek

Cybersoek bestaat dit jaar tien jaar. Dit “digitale buurthuis” aan het Timorplein heeft zich in die tien jaar ontwikkeld tot een centrale plek in de Indische Buurt en daarbuiten. Cybersoek heeft haar plek in het gebouw waar ook Studio K en Stayokay zijn gevestigd, de voormalige 3e Ambachtsschool.

De ontwikkeling van het gebouw kreeg de Geurt Brinkgreve Bokaal, een jaarlijkse prijs voor het meest geslaagde initiatief op het gebied van herontwikkeling of renovatie in de bestaande voorraad.  Een ruime hal, met daaraan grenzend twee zalen met computers en een kantoortje, dat is Cybersoek.
Het is begonnen als “digitaal trapveld”, een onderdeel van het Grote Stedenbeleid van toenmalig minister Roger van Boxtel. Vrijwel alle activiteiten van Cybersoek zijn gericht op, of gekoppeld aan, het gebruik van computers. Ik sprak met Ellen van Eeden (43 jaar) en Martha Swinkels (32 jaar) die Cybersoek runnen, samen met de vele vrijwilligers.

“Kontjes geven, daar gaat het om”

Laagdrempelig
Zelf schrijft Cybersoek: “In Cybersoek leren jong en oud met de computer omgaan. Zij volgen er cursussen, krijgen individuele begeleiding tijdens de Open Inloop of doen in speciale projecten nieuwe digitale vaardigheden op. Cybersoek is een laagdrempelige plek in stadsdeel Oost van Amsterdam waar mensen leren, anderen ontmoeten, vooruit komen en zich thuis voelen. De computer en het internet zijn daarbij het middel. Door de activiteiten van Cybersoek verbeteren buurtbewoners hun positie. Daarbij levert Cybersoek met haar activiteiten een grote bijdrage aan de sociale cohesie in de buurt.”
Ellen van Eeden en Martha Swinkels benadrukken het laagdrempelige en diverse karakter van Cybersoek en het succes dat dit heeft. “Het digitale aspect ervan is de trekker, iedereen heeft ermee te maken. Je zou het ook met koken of sporten als aanknopingspunt kunnen proberen, maar de digitale omgeving is overal, voor iedereen.”, vertelt Ellen van Eeden. Voor bezoekers van Cybersoek is van alles te doen, van hele basic cursussen omgaan met een computer tot taalcursussen, maar het dient ook als een inloop-plek voor buurtbewoners. Hierdoor heeft het ook een belangrijke rol in de Indische Buurt voor de sociale cohesie. Ellen van Eeden: “We organiseren bijvoorbeeld een open inloop over geld, maar dan wel met de computer. Bewoners leren dan over budgetteren, maar ook hoe ze formulieren kunnen gebruiken. Hiermee maken we de buurt steviger op het gebied van geld.”
Martha Swinkels vertelt over de buurthuisfunctie: “We hebben hier ook een clubje vrouwen dat komt breien, “Stitch & Bitch” heet dat, vrij vertaald “breien en kletsen”. Maar dan wel in het Nederlands met elkaar praten, iets wat ze thuis niet doen. En op deze manier ontmoeten ze ook andere mensen.” Ellen van Eeden vult aan: “Het is sowieso een prachtige manier om mensen binnen te halen. Daarna douwen we er op een vriendelijke manier de computer bij mensen in.”

Brede doelgroepen
Cybersoek bestaat nog steeds doordat het brede doelgroepen aanspreekt; dat is de overtuiging van Ellen van Eeden en Martha Swinkels. “In Slotervaart bijvoorbeeld was het digitale trapveldje dat daar is opgezet alleen gericht op kinderen. Die zijn nu failliet. Buiten Amsterdam is het ook geprobeerd, maar daar ging het vaak om traditionele buurthuizen waar een paar computers werden neergezet. Die verdwenen na een tijdje weer, terwijl de computer bij Cybersoek echt centraal staat en het “buurthuis” eromheen gebouwd is.”, zo schetst Ellen van Eeden de verschillen. En Cybersoek blijft nieuwe groepen zoeken, ook om inkomsten te genereren.
Een zo’n nieuwe doelgroep vormen de ondernemers, vooral uit de buurt. Cybersoek heeft voor hen een training opgezet: “Ondernemers lopen inkomsten mis, als ze niet goed gebruik kunnen maken van een computer. Dat kan gaan om een goed gebruik van e-mail, het bouwen van een aansprekende website of het inzetten van social-media, zoals LinkedIn. Daar helpen we ze hier mee en door aan de ondernemers een bijdrage te vragen, kunnen we andere groepen weer voor lagere tarieven of gratis helpen. En er is behoefte! We hebben voor vanavond veertig deelnemers en we hebben er dertig moeten afwijzen.”, schetst Martha Swinkels het succes.
En Cybersoek zelf is ook ondernemend; zo vertelt Martha Swinkels over ‘Crowdfunding Supermama’. “Hiermee willen we op een crowdsource-manier geld genereren waarmee we vrouwen een opleiding kunnen geven. Zij kunnen dan anderen weer trainen. We hebben bijvoorbeeld Emine hier, die nu PC-kids helpt, maar met een opleiding ook ouderen kan trainen.” Ellen van Eeden ziet dit als illustratie voor de gedachte bij Cybersoek: “Alles is gericht op het voortbouwen na een cursus, de mensen moeten ‘door-door-door’!”


Successen
Ook Cybersoek staat onder druk nu er minder geld vanuit de gemeente is voor projecten. Daarom is het van belang de succesverhalen onder de aandacht te brengen. Ook doet het Verwey-Jonker Instituut momenteel onderzoek naar de resultaten en opbrengsten van Cybersoek. Maar het grootste bewijs zit in de individuele verhalen van “Cybersoekers”. “Het Kinderpersbureau had een deelneemster die nu studeert, maar haar moeder komt nog steeds naar Cybersoek om hier te breien en te praten, in het Nederlands, want thuis spreekt ze dat nauwelijks. En haar broertjes komen ook hier.”, zo vertelt Martha Swinkels. Ellen van Eeden voegt hier het verhaal van Hamza aan toe. “Hamza nam ook deel aan het KinderPersBureau en bezocht daarmee Cinekid, het filmfestival voor kinderen. Daar mocht hij meedoen met een stem-casting en bleek dat hij een goede stem heeft. Nu heeft hij een stem gedaan bij de films Rango en Kung Fu Panda II.”
Maar ook op een ander niveau bereikt Cybersoek doelen, bijvoorbeeld door mensen uit hun huis te krijgen en mee te laten doen. “Deze mensen wassen zich één keer per week, trekken één keer per week een schone onderbroek aan en dat is om naar Cybersoek te gaan. Daar praten ze en komen ze mensen tegen, zijn ze sociaal. We zijn een soort buurthuis nieuwe stijl met lage drempels en met een aanbod dat aansluit bij de buurt. “

De toekomst
Cybersoek zit met haar werk en aanbod tussen de zorg van Sociaal-Pedagogische Hulpverlening en het werken aan participatie via het Cultureel-Maatschappelijk Werk. Zij hebben dus flink te maken met teruglopende subsidies vanuit de overheid. Maar ze zijn, zoals beschreven, ook druk met hun eigen inkomsten genereren. Ellen van Eeden en Martha Swinkels zien de werkwijze van Cybersoek passen in deze tijd. “Het moment is nu om overal Cybersoekjes in te richten. De mensen doen het zelf, ze werken samen en leren steeds meer digitale vaardigheden. Dat zijn allemaal echt de elementen van deze tijd. Wat we willen is in ieder stadsdeel een digitaal trapveldje, overal een Cybersoek. Er zijn gaten aan het vallen in de maatschappelijke activering van mensen, vooral bij inzet die een lange adem vergt. Daar willen wij iets aan doen, maar dan moet het wel kunnen.”

Meer informatie:
http://www.cybersoek.nl/