Stadsgesprek #35 Saskia Beer van Glamourmanifest

Met een naam als Glamourmanifest en het veelvuldig gebruik van champagne en de kleur goud, zou je denken dat Saskia Beer (30 jaar) een organisator van feesten is. Het gaat hier echter om de vrouw die eigenhandig het kantoorgebied Amstel III in Zuidoost (globaal de strook tussen ArenA en AMC) tot een bruisend gebied wil maken. Opgeleid in Delft heeft zij onder meer in Japan en Nederland als architect gewerkt. Maar in de loop der tijd wilde ze meer doen dan tekenen en ontwerpen. Door de crisis is er minder werk voor architecten en Saskia Beer greep deze tijd aan om voor zichzelf te beginnen en onder meer Glamourmanifest op te zetten, ondersteund door een startstipendium van BKVB.

 

"Champagne is de oplossing voor alles, ook voor kantorenleegstand"

 

 

Kantorenleegstand

De leegstand van kantoren staat erg in de belangstelling, al was het maar omdat iedereen de leegstand om zich heen ziet. In de gemeenteraad komt het onderwerp regelmatig voorbij, maar ook in de kranten en andere media wordt er aandacht aan besteed. Twee vragen komen dan vooral naar voren. Ten eerste is dat de vraag of er nog wel bijgebouwd moet worden en ten tweede wat er gedaan moet worden met de kantoren die nu leegstaan, vaak geclusterd op mono-functionele bedrijventerreinen.

Met die tweede vraag houdt Saskia Beer zich bezig met haar Glamourmanifest. "Voor nieuwe huurders is het echt nodig dat een bedrijventerrein meer te bieden heeft dan kantoren met parkeerplaatsen in de garage of achter de slagboom. Zij zoeken iets anders, hebben een andere vraag naar kantoren. Bestaande huurders zijn verdeeld, er zijn er ook die accepteren dat een bedrijventerrein als Amstel III is zoals het is: saai met alleen maar kantoren en parkeerplaatsen en verder niks te doen."

De uitdaging die Amstel III heet

Een samenloop van omstandigheden bracht Saskia Beer bij het gebied Amstel III in Zuidoost om haar ideeen over transformatie in de praktijk te brengen. "Bij een excursie naar dit gebied begon het meteen te kriebelen. Dat gecombineerd met de urgentie in het gebied en de bereidwilligheid van het Projectbureau Zuidoostlob van de gemeente, maakte Amstel III tot het gebied waar ik aan de slag ben gegaan. Ik had ook al een zekere fascinatie voor Amstel III sinds ik daar in een callcenter had gewerkt."

"Tijdens de onderzoeksfase heb ik echt een ontdekkingsreis gemaakt in het gebied. En naast dat er niks te doen was, merkte ik ook dat er een gebrek was aan aansluiting met het deel van de Bijlmer waar gewoond wordt. Amstel III is echt een witte werk-enclave gescheiden door het spoor van een bruisend en divers woongebied. Hoe kunnen we die twee gebieden van elkaar laten profiteren, dat vraag ik me af. Overigens is dat voor de pandeigenaren echt nog een brug te ver, die zien de Bijlmer toch voornamelijk als eng en gevaarlijk."

In het gebied begint de menging met andere functies dan kantoren te groeien, maar Saskia Beer ziet ook dat het gestimuleerd moet worden. Zo merkt zij dat makelaars en eigenaren inmiddels de meerwaarde van levendigheid buiten de kantoren inzien, bijvoorbeeld met het toevoegen van voorzieningen. Saskia Beer voegt een andere manier van kijken naar en beleven van het gebied toe. "Ik bekijk het gebied vanuit de werknemers, zonder auto. De vastgoedeigenaren komen hier met de auto om te kijken. Ze rijden de slagboom voorbij en lopen het pand in. Dat is iets anders dan als je hier dagelijks komt en werkt. Wat werknemers nu doen is een rondje ijsberen op de parkeerplaats om er even uit te zijn. Ik vind dat je als ruimtelijke professional dat niet moet accepteren, daar moet je iets aan doen."

Vonkjes genereren

De aandacht van Saskia Beer was in eerste instantie sterk gericht op het fysieke, de kantoren zelf, de openbare ruimte. Dat werd wel goed ontvangen, maar leidde niet tot actie, de investeringen waren te groot, en de eigenaren durfden nog niet. Daarom werd de aanpak kleinschaliger: "Wat ik doe is het startschot geven, vonkjes genereren met beperkte ingrepen. Er zijn veel lange-termijn ideeen en visies, maar je kan ook nu iets doen. Een serieuze visie op transformatie van een gebied ben ik aan het vertalen in iets ludieks, dat is Glamourmanifest. Ik wil een community creëren, mensen betrekken en op die manier iets bereiken. Luchtigheid is daarbij soms nodig; je hoeft niet alleen maar zaken te doen tijdens vergaderingen op kantoor, het kan ook op borrels of tijdens activiteiten."

 

De aanpak voor Amstel III van Saskia Beer is gebaseerd op drie pijlers. De eerste en meest urgente is het versterken van het community-gevoel en het versterken van het vertrouwen in het gebied van de huidige eigenaren en gebruikers. Het gebied moet daarnaast fysiek aantrekkelijker gemaakt worden, er moet meer te zien, te doen en te beleven zijn. Dat kan bijvoorbeeld door invulling van braakliggende terreinen. Tenslotte werkt Glamourmanifest aan het boosten van het imago, zodat mensen ook voor andere redenen naar Amstel III komen.

De eerste vonkjes ontstonden door het plaatsen van honderd goud gespoten tuinkabouters in Amstel III die de nodige bekijks trokken. En al snel waren deze vrijwel allemaal verdwenen, meegenomen door werknemers die ze op het bureau of de vensterbank neerzetten. "Het leuke was dat ik daardoor weer toegang kreeg tot bedrijven die hier gevestigd zijn en met hen in gesprek kon gaan wat er beter kon om Amstel III meer te laten leven." Ook organiseerde Glamourmanifest een "poëtische ontvangst" van werknemers met dichters en spoken-word-optredens bij het metrostation, natuurlijk met een glas champagne erbij. "Op die manier wordt een serieuze visie over transformatie verbonden met iets ludieks. Het is een manier om mensen te betrekken en aan het denken te zetten."

De toekomst

Ze is nog maar net begonnen, maar de volgende stap moet snel komen, vindt Saskia Beer. "Nu hebben we de eerste eigenaren van vastgoed aan boord en wordt het tijd voor grotere evenementen om het doel te bereiken. In het zomer komt er samen met de Dutch Fashion Foundation een congres en een serie activiteiten daaromheen." 
Saskia Beer ziet zichzelf met het Glamourmanifest niet snel het ene na het andere bedrijventerrein aanpakken, maar committeert zich juist voor langere tijd aan hetzelfde gebied. Wel denkt ze dat transformatie voor meer terreinen de toekomst is, maar dan moet er wel nog wat gebeuren.

 

"Het is ook een mindset die moet veranderen, bijvoorbeeld de gedachte dat je beter een oud gebouw kan transformeren dan een nieuw gebouw neer laten zetten. Transformatie moet de A-keus zijn! Om dat te bereiken zijn ook "rolmodellen" nodig, zoals The Bank op het Rembrandtplein en Atlas in Zuidoost. En de maatschappelijke druk helpt ook mee, zoals de reportages in "De Slag om Nederland" over kantorenleegstand en de macht van ontwikkelaars en de onmacht van bestuurders. Ik merk wel dat bij eigenaren het bewustzijn groeit dat een pand meer is dan een regel in een Excel-sheet. Dat het in een gebied staat, dat er mensen in werken."


Meer informatie:

www.glamourmanifest.nl