Stadsgesprek #41 De mannen achter festival Appelsap

Appelsap is het jaarlijkse hiphop-festival in het Oosterpark. Vorig jaar ontstond er veel discussie of het park nog wel de goede plek was voor het festival. Na protesten van bewoners besloot een meerderheid van de deelraad dat het park niet meer het toneel kon zijn van dergelijke evenementen. Veel inspraak, overleg en een nieuwe vergadering van de deelraad later ligt er een voorstel waarmee ook in 2013 er Appelsap in het Oosterpark zal zijn. Ik sprak met de initiatiefnemers van Appelsap: Joris Methorst (33 jaar), Wiecher Troost (33 jaar) en Rogier Smalhout (33 jaar). “Wij voelen het ook als ons park, wij zijn bewoners en hier opgegroeid. Dat verraste sommige mensen wel. Toen wij opgroeiden was het trouwens een redelijk ghetto, nu bruist het hier in Oost.”

 

“Appelsap is het festival dat alles heeft waar de stad voor staat.”

 

Van block jam naar drie podia

 

In 2000 vond de eerste editie van Appelsap in het Oosterpark plaats, maar die editie was onvergelijkbaar met die van vorige zomer. “We wilden destijds een block jam organiseren, zoals in New York, waar de hiphop-cultuur vandaan kwam. We waren een paar gasten uit Oost die een feestje wilden bouwen. Toen was er één podium, de muziektent. Dat is nog steeds ons hoofdpodium. De politie fietste af en toe voorbij om een oogje in het zeil te houden.”, zo schetst Wiecher Troost de oorsprong van Appelsap. “We kwamen vaak voorbij het Oosterpark en op een gegeven moment hebben we de aanvraag voor het feest gewoon gedaan. We schrokken eigenlijk wel dat we de vergunning kregen. Maar toen zijn we er ook meteen vol voor gegaan”, vult Rogier Smalhout aan.

 

Appelsap werd een jaarlijks festival dat de drie organisatoren met elkaar organiseerden. En het festival groeide ieder jaar. “Die eerste jaren deden we het minder professioneel: vrienden achter de bar, dat werk. Maar het groeide wel. Rond 2004-2005 kwam de Nederlandstalige hiphop op en kwamen er een paar duizend man op Appelsap af. In 2007 hebben we een time-out van twee jaar genomen om het festival te verbeteren. We wilden af van het niveau dat we zelf met gaffer-tape rondliepen. Nu is Appelsap een professionele organisatie. Voor het eerst hebben we er zelf ook meer tijd in kunnen steken en werken we met alleen maar ervaren partijen samen.”

 

Cultureel ondernemerschap

 

In deze tijden van bezuinigingen komt in de culturele sector vaak de term “ cultureel ondernemerschap” voorbij. In Stadsgesprek #36 sprak ik hier al over met Marloes Krijnen, de directeur van FOAM. Joris Methorst vindt dat de term te makkelijk gebruikt wordt en ook te vaag is. “Men kijkt alleen naar de verhouding tussen eigen inkomsten en subsidie, dat is te beperkt. Het gaat ook niet om ondernemerschap, maar het gaat erom je ondernemender op te stellen. Het is ook iets organisatorisch. Mag je bijvoorbeeld winst maken om zo een buffer op te bouwen voor slechte tijden? Of word je van een stichting een BV? Dat soort zaken. Pas als daar aandacht voor komt, kan die discussie over cultureel ondernemerschap goed gevoerd worden. En dan kan je met dat begrip ook echt een bijdrage leveren aan de stad.”

 

Appelsap investeert ook in de professionalisering van hun organisatie, mede dankzij een trajectbijdrage van het Amsterdams Fonds voor de Kunsten. “ Daar zijn we echt trots op”, vertelt Wiecher Troost. “Die bijdrage is voor drie jaar en is niet bedoeld voor de programmering, maar om Appelsap stevig neer te zetten als organisatie. Dat betekent bijvoorbeeld een goede juridische basis, met een Raad van Toezicht in plaats van een ‘stichtinkje’. We verstevigen de financiële basis en doen meer aan internationale samenwerking en talentontwikkeling. En waar we het altijd naast ons werk deden, zijn twee van ons in 2012 een paar maanden bijna full-time bezig geweest met die editie.”

 

Stadsdeel-beleid

 

Al vanaf het eerste begin stond Appelsap in de belangstelling van de politiek. Toenmalig deelraadslid en huidig Dagelijks Bestuurder Jeroen van Spijk kreeg contact met de organisatoren en bepleitte hun zaak in de deelraad. “Je ziet in het stadsdeel een ontwikkeling in het festivalbeleid de afgelopen tien jaar.”, vertelt Wiecher Troost. “Het werd steeds serieuzer op de agenda gezet en daar hebben wij ook aan bijgedragen. Germaine Princen, toenmalig Dagelijks Bestuurder, heeft ons betrokken en ook serieus geluisterd. Zij heeft van incidentele subsidies echt een structureel beleid gemaakt. En daarin past de historie van bestaande festivals, zoals de Rode Loper, Roots, maar ook ruimte voor nieuwe dingen.”

 

Een nieuw element in het cultuur- en festivalbeleid is het afbouwen van subsidies, vanuit de gedachte dat een festival steeds minder afhankelijk is van de overheid. “Wij begrijpen dat en we hebben daar de stappen in gezet. Het heffen van toegang en het verhogen van de prijzen is een gevolg van die keus van het stadsdeel. Dat gaat dan ten koste van de toegankelijkheid, maar het is of eigen inkomsten kunnen verwerven via kaartverkoop of afhankelijkheid van subsidies. Ik vind het zo beter, op die manier krijg je de mensen die echt iets voor de stad willen en niet alleen maar lui subsidies aanvragen.”, zo schetst Rogier Smalhout.

 

Tegen tweedeling in de stad

 

Op Appelsap lopen jongeren uit de hele stad en met allerlei culturele achtergronden door elkaar. Dat is ook iets waar de organisatoren trots op zijn. ”We hebben genoeg festivals afgestruind en die zijn erg gescheiden als het gaat om publiek. Wij bereiken echt een afspiegeling van de jongeren in Amsterdam. Dat komt door onze programmering, maar ook door de naam die Appelsap inmiddels heeft.”, vertelt Joris Methorst.

Rogier Smalhout vult aan: “De stad heeft de afgelopen jaren zoveel geïnvesteerd in sociale cohesie, maar volgens mij is dat vaak niet gelukt. Zonder het woord te gebruiken doet Appelsap eigenlijk het meeste aan cohesie. Hier zie je iedereen rondlopen, een mix van culturen. Dat zie je zelfs op Open Air in ZuidOost niet.”

 

En dit is een middel tegen de tweedeling die de organisatoren in de stad zien. “Via jongeren, via cultuur kan je daar echt iets aan doen.”, zo betoogt Wiecher Troost. “Met dit soort festivals bereik je jongeren. Het rare is dat we nooit gevraagd zijn door andere stadsdelen of podia hoe we daarin geslaagd zijn.”

 

Meer informatie:

 

www.appelsap.net